Obszar i jego lokalizacja 

Słowenia rozciąga się między Alpami, Adriatykiem i Równiną Panońską. Mimo niewielkiego obszaru przeplatają się na jej terenie różne krajobrazy: alpejski, śródziemnomorski, panoński i dynarski, z których każdy ma swoje cechy charakterystyczne i unikatowe.

            Słowenia znajduje się w centrum Europy, pomiędzy Austrią od północy, Włochami od zachodu, Węgrami od wschodu i Chorwacją od południa. Kraj ten od zawsze był rejonem, w którym krzyżowały się drogi szlaków trans-europejskich.

Port w Koprze jest jedną z najważniejszych środkowoeuropejskich "bram", prowadzącą do reszt świata. Stale rozwijająca się kolej, która z początku w 1857 roku łączyła Wiedeń i Triest, a póžniej została rozbudowana na resztę krajów śródziemnomorskich, łącząc tym samym Europę centralną z Półwyspem Bałkańskim.

Położenie oraz dorobek tradycji zapewniają Słowenii doskonały potencjał rozwojowy[1].

Powierzchnia i mieszkańcy

Całkowita powierzchnia: 20 273 km²

Liczba mieszkańców: 1 965 986 (1991 r.).

Długość wybrzeża morskiego: 46,6 km.

Język: słoweński, w obszarze mniejszości - włoski i węgierski

Stolica: Lublana

Waluta: Euro

Tabela 1: DŁUGOŚĆ GRANIC[2]

            Słowenię ma 1.965,986 mieszkańców, z czego 88% to Słoweńcy. Językiem oficjalnym jest słoweński. Kraj ten posiada również mniejszości narodowe - Włochów i Węgrów. Ich języki są uznane jako oficjalne języki mniejszościowe i respektowane przez  Konstytucję.

W Słowenii mieszka także ok. 227.000 przedstawicieli innych grup etnicznych, najczęściej  imigrantów z byłej Jugosławii. Jednak przy stosunkowo niskiej gęstości zaludnienia wiele górzystych i drzewiastych terenów pozostaje niezamieszkanych.

Tabela 2: GŁÓWNE MIASTA SŁOWENII (1991 r.)[3]

Stolica Słowenii, LUBLANA, jest największym miastem, a zarazem centrum ekonomicznym, administracyjnym, politycznym oraz edukacyjno-kulturalnym. Położona nad rzeką Lublanicą w czasach rzymskich była znana jako Emona, a w średniowieczu była miastem targowym o dużym znaczeniu handlowym. W 1809 ustanowiono Lublanę stolicą Prowincji Iliryjskich (państwa utworzonego przez Napoleona). Do dzisiaj zachowały się liczne zabytki, m.in. zamek z XI w., przebudowany w XVI i XVII w., ratusz, pałac biskupi, katedra i inne kościoły. Sławnym architektem, który nadał Lublanie bardziej współczesny wygląd, jest Jože Plečnik. Zaprojektował on mosty na rzece Lublanicy, malownicze zabudowania targowe, narodową bibliotekę uniwersytecką, centrum sportowe oraz wiele atrakcyjnych obiektów. W Lublanie znajdują się także liczne muzea oraz teatry.

Także inne historyczne miasta Słowenii cieszą się zainteresowaniem odwiedzających to państwo, np. Maribor z najstarszymi na świeci winiarniami; Celje, Ptuj (najstarsze miasto Słowenii), Nova Gorica oraz port w Koprze.

MARIBOR leży nad rzeką Drawą, które jest również ośrodkiem przemysłowym (przem. środków transportu, chemiczny, elektrotechniczny, włókienniczy).W mieście tym znajduje się wiele zabytków, m.in. katedra romańska z 1150 rozbudowana XV-XVI w. i zamek z XII w. przebudowany XVII-XVIII w. (obecnie muzeum). Opodal na Drawie jest kaskada z elektrowniami wodnymi.

CELJE leży nad rzeką Sawinią (dopływ Sawy). Znane w starożytności pod nazwą Celeia Klaudia. W VI w. zostało opanowane przez Słowian. Obecnie jest to ośrodek przemysłu metalowego, maszynowego, chemicznego. Ponadto znane jest z hutnictwa cynku i wyrobu porcelany. Zabytkami w Celje są: wykopaliska z czasów rzymskich, ruiny zamku XIV/XV w., gotycki kościół św. Daniela, renesansowy pałac. W okolicy znajdują się liczne uzdrowiska[4].

Mniejszości narodowe i stosunki przygraniczne

Tabela 3: NARODOWOŚĆ (1991 r.)[5]

Pozycja geograficzna oraz bieg historii sprawiły, że Słowenia ulegała rozlicznym wpływom  sąsiadów, a na jej terenie mieszały się różne narodowości. Od ok. VI w. Słoweńcy walczyli o swoje  terytorium z Niemcami, Rzymianami, Węgrami. Na podstawie układów międzynarodowych Słowenia uzyskała wreszcie prawo do własnego języka i tworzenia odrębnej kultury, a Włosi  i Węgrzy na stałe osiedlili się w jej granicach, tym samym tworząc mniejszości narodowe.

Konstytucja i akty prawne Republiki Słowenii gwarantują mniejszościom tym określone prawa do używania własnych symboli narodowych , a także prawo do uczestnictwa w życiu politycznym. Język węgierski i włoski są także używane w lokalnych mediach.

Warunki naturalne

Ukształtowanie powierzchni jest górzyste, z wyjątkiem nizinnego pasa nadmorskiego. Wzdłuż granicy z Włochami rozciąga się pasmo Alp Julijskich, z najwyższym szczytem kraju, Triglavem (2864 m). Przy granicy z Austrią rozciąga się pasmo Karavanki (Grintavec, 2558 m), na płd. pogranicze G. Dynarskich, a na płd.-zach. rozległy wapienny płaskowyż Kras z unikalnymi zjawiskami krasowymi (podziemne jeziora, rzeki, jaskinie; m.in. słynna jaskinia Postojna). Klimat jest umiarkowany, ciepły, w głębi kraju o cechach kontynentalnych, na wybrzeżu śródziemnomorski. Głównymi rzekami są: Sawa, Drawa (dopływy Dunaju) oraz Socza. W Alpach znajdują się liczne jeziora polodowcowe, z których największym jest Bled z efektowną rezydencją rządową na wysepce. Lasy zajmują 50,3% powierzchni kraju, w niższych partiach gór i na wyżynach przeważają bukowe i bukowo-jodłowe, na nizinach ostrokrzew i dąb karłowaty. Na terytorium Słowenii znajdują się liczne parki narodowe i rezerwaty przyrody, m.in. Jeziora Triglavskie, Bohinj, Logarska Dolina[6].

Wolność wyznania

            Każdy obywatel Słowenii ma prawo do wolności wyznania. Na podstawie badań stwierdzono, że większość obywateli Słowenii jest katolikami (70%), a kościół rzymsko-katolicki jest z pewnością największy i najaktywniejszy na jej terenie. Jego znaczenie zostało potwierdzone przez dwie wizyty Jana Pawła II (w 1995 i 1999 r.).

Grupy religijne w Słowenii w 1999 roku[7]:

Kościół rzymsko-katolicki 72,3%

Niewierzący 16,7%

Bez zdania 5.8%

Kościół ortodoksyjny 1.7%

Ewangelicy 0.7%

Inna wiara chrześcijańska 1.3%

Islam 1.1%

Inni (nie chrześcijanie) 0.3%

                                                  Symbole narodowe

Flaga Republiki Słowenii oraz hymn narodowy są symbolami gwarantowanymi przez Konstytucję. Flaga powstała po ogłoszeniu niepodległości 25 czerwca 1991.

Godło Słowenii: kształt tarczy, na której jest naszkicowana góra Triglav, pod nią fale symbolizujące morza i rzeki, natomiast u góry widnieją trzy sześcioramienne gwiazdy (symbolizujące miasto Celje, ostatni bastion wielkiej słoweńskiej dynastii grafów celejskich). Godło zostało zaprojektowane przez rzežbiarza, Marko Pogačnika.

Hymn Słowenii

            Fragment wiersza Zdravljica (pol. Toast) autorstwa France Preąerna (1800-1849), jest oficjalnie uznawany za hymn narodowy Republiki Słowenii. Muzykę skomponował Stanko Premrl (1880-1965). Tytułowy Toast za zdrowie wszystkich ludzi "o dobrym sercu", został napisany w 1844 i jest wyrazem zapatrywań autora oraz wiary w wolność myśli i świadomość polityczną Słoweńców. Część wiersza  France Preąerna, użyta w hymnie, mówi o równości i współdziałaniu małych i dużych narodów świata[8].

Ustrój

Słowenia jest republiką utworzoną na podstawie konstytucji z 1991 (modyfikowanej w 1997). Głową państwa jest prezydent powoływany w wyborach bezpośrednich na 5 lat (od 1990 Milan Kučan, reelekcje 1992, 1997) a obecnie Janez Drnovąek. Jednoizbowy parlament (Zgromadzenie Narodowe), na czele którego stoi premier, Janez Janš, składa się z 90 członków (40 pochodzących z wyborów bezpośrednich, 50 powołanych przez Republikańską Komisję Wyborczą, w tym 2 przedstawicieli mniejszości włoskiej i węgierskiej). Organem doradczym jest Rada Narodowa, która składa się z 40 członków (w tym 22 pochodzących z wyborów bezpośrednich oraz 18 przedstawicieli grup zawodowych i społecznych). Kadencja parlamentu trwa 4 lata a organu doradczego 5 lat. Władzę wykonawczą sprawuje rząd[10].

                                                                                                   Opracowali:

Patrycja Kaplita
Beata Kudela
Bogusław Witas